Twórcy:

Reżyser
Scenariusz

Andrzej Barański
Andrzej Barański

na podstawie utworów literackich „Niech żyje wolność”, „Chmurołap” oraz „Scyzoryk” autorstwa Zbigniewa Masternaka

Zdjęcia:
Montaż:
Dźwięk:


Scenografia:
Wnętrza:
Kostiumy:
Kierownik Produkcji:
Producenci:

Produkcja:
Koprodukcja:

Film współfinansowany przez:
 

Dystrybucja:

Premiera kinowa:

Jacek Petrycki PSC             
Wanda Zeman PSM            
Michał Robaczewski               
Jarosław Wójcik
Piotr Domaradzki       
Arkadiusz Kośmider
Albina Barańska           
Katarzyna Morawska   
Mariusz Mielczarek         
Małgorzata Jurczak
Krzysztof Grędziński
Skorpion Arte   
Telewizja Polska S.A.

Polski Instytut Sztuki Filmowej
Dyrektor – Agnieszka Odorowicz

VIVARTO

2011

Obsada:

W roli głównej:
   
Zbyszek
 
Zbyszek 7 Lat
Ojciec
Matka
Suchy
Szefo
Ubek
Jehówka
Szymoński
Ajmsorry
Dudek
Sołtys
Sołtysowa
Psychoterapeuta
Laura
Jankowska
Mafia

Carmen Szwec (producent TVP S.A.) o filmie:

Zbyszek ma niewiele ponad dwadzieścia lat, wychował się na wsi w Świętokrzyskiem. Jego ojciec, deklarujący kult ciała i ducha, zginął w wypadku przy pracy upojony alkoholem, a matka pracuje ciężko i samotnie… Zbyszek próbuje wylecieć ponad poziomy, ale kontuzja likwiduje jego marzenia o sławie sportsmena, kolejne studia zawalił, a na rolnika się nie nadaje. Nie ma szczęścia też szczęścia do kobiet. Jak tu żyć, skoro wyobraźnia rwie się daleko poza rodzinne opłotki, a tylko one dają schronienie i poczucie istotnej bliskości?

Wszystko to, w czym bohater jest zakorzeniony, a od czego bohater chciałby uciec, przedstawione jest tu w przejmujących, często brutalnych obrazach. Ale jest też humor i przekora, właściwe młodości poczucie swobody.
To rzecz o swoistym zawieszeniu międzykulturowym. Bohater to już nie wieśniak, a jeszcze nie miastowy. Już nie chłop, a jeszcze nie inteligent. Już wie, czego chciałby, ale nie ma jeszcze szansy na zaspokojenie rozbudzonych pragnień. Destrukcja i wykorzenienie. Wbrew dominującemu „stołecznemu” punktowi widzenia oddaje to lęki, frustracje i nadzieje całkiem sporej grupy widzów.

Andrzej Barański, jak nikt inny potrafi dostrzec, ujawnić i przenieść do wyobraźni widzów tego typu „klimaty”. Najpierw wybiera odpowiednią literaturę, aby następnie ze scenariuszowego „półfabrykatu” uformować obraz, który zachwyca i wzrusza przez długie lata. Tak powstał, między innymi dziś „kultowy” film „Nad rzeką, której nie ma”…

Reżyser o swoim filmie:

Tematem twórczości pisarskiej Zbigniewa Masternaka (ur. 1978) jest jego życie - od dzieciństwa po dzień dzisiejszy, i tak ma być do końca. I nie jest to dziennik ani literatura faktu, lecz literatura piękna. O tyle szczególna, że wszystko jest tam prawdziwe, począwszy od przebiegu zdarzeń po imiona i nazwiska. Ponieważ od trzech lat jestem z autorem w kontakcie, również moje nazwisko pojawiło się w jego tekstach. Masternak debiutował w roku 2000  w „Twórczości. Od tej pory, można powiedzieć, że jest stałym autorem tego  miesięcznika.  W 2005 roku wydał powieść  złożoną z rozdziałów drukowanych wcześniej w „Twórczości”. Szybko ukazało się drugie wydanie i dwie następne książki, opisujące kolejne etapy życia autora.

W przypadku tego rodzaju literatury ważne są dane biograficzne. Masternak urodził się w Piórkowie, małej wiosce w Górach Świętokrzyskich. Rodzice byli rolnikami. Po maturze poszedł na prawo do Lublina, potem była filologia polska we Wrocławiu. Studia „kończył” szybko – dwa, trzy lata. Prowadzi życie bujne i nieustabilizowane. Złe zwroty losu przyjmuje spokojnie – dla niego, to tylko  ciekawy temat do pisania. Ze studiów wylatuje, bo zawsze ma dużo ciekawszych zajęć. Pewnym utrudnieniem była bieda -  w świecie zawsze był zdany tylko na siebie, rodziców nigdy nie było stać na znaczącą pomoc.
Tego typu bohater przewija się przez całą historię literatury, począwszy od starożytnej Grecji, gdy chłopak z ludu chciał zostać rzeźbiarzem, poprzez Jacka Londona,  Żeromskiego i innych. Śmiało można też wybiec w przyszłość – zawsze znajdą się tacy; ambitne plany i nieustanny boks z kwestiami socjalno – bytowymi. W jego życiu zawsze dużo się dzieje, zawsze w biegu, otoczony ludźmi i szukający wzorca. Na kolejnych etapach życia jego idolami byli: Mały Książę, Maradona, Goethe, Machiavelli, Hannibal. U idoli szuka przede wszystkim pomysłu, jak dać sobie radę w życiu, jak wygrać z największym wrogiem – biedą.   

    
 Wyraźna antynomia: wielka chęć, wręcz desperacja, żeby wyrwać się ze swojego środowiska, a jednocześnie świadomość, że jest to najważniejsze miejsce, najważniejszy adres i punkt odniesienia dla całego życia.
Podbój świata zaczął Masternak, tak jak wielu, od sportu. Kontuzja kolana rozwiała sny o sportowej sławie i dostatku materialnym, pozwalającym spełnić marzenia własne i plany poprawy doli rodziców – i o tym okresie życia autora opowiada scenariusz.

Zbigniew Masternak (urodzony w 1978 r.) prozaik, dramaturg, autor scenariuszy filmowych. Studiował prawo, polonistykę oraz scenariopisarstwo. Dotychczas opublikował trzy powieści: "Niech żyje wolność" (2006), "Chmurołap" (2006), "Scyzoryk" (2008), które stały się podstawą literacką filmu "Ksiestwo" (2011)  w reżyserii Andrzeja Barańskiego. Wcześniej na podstawie jego opowiadań powstały dwa filmy zrealizowane w warunkach kina niezależnego: "Wiązanka" (2003) i "Stacja Mirsk" (2005). W 2010 Masternak opublikował nowelę filmową "Jezus na prezydenta!". Jestem współautorem książki "Kino polskie 1989-2009. Historia krytyczna" (2010). Jego debiutnacka powieść  "Niech żyje wolność" została przetłumaczona na wiele języków obcych, m.in. tak egzotyvczny jak wietnamski. Pochodzi z Piórkowa (Góry Świętokrzyskie), mieszka w Puławach.

 Twórcy:

Andrzej Barański (reżyser)

Ważniejsze daty

• 1941. 04. 02 - Data urodzenia (Pińczów)
• 1964 - Nagroda (Nagroda Ministra Kultury i Sztuki; nagroda zespołowa dla Teatru Studenckiego Politechniki Śląskiej "Step")
• 1973 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Wydział Reżyserii PWSFTviT w Łodzi)
• 1995 - Nagroda (Medal Honorowy Robotniczego Stowarzyszenia Twórców Kultury za zasługi dla kultury robotniczej)
• 1997 - Nagroda (nagroda honorowa za całokształt twórczości na IV Przeglądzie Polskich Filmów Fabularnych o Tematyce Wiejskiej i Małomiasteczkowej "Prowincjonalia" w Słupcy koło Konina)
• 1998 - Nagroda (Odznaka "Za Zasługi dla Miasta Łodzi" przyznana przez Radę Miejską w Łodzi za dokonania filmowe)
• 2002 - Nagroda ("Laur Cisowy" za całokształt twórczości na MF Film - Muzyka - Malarstwo w Nowogardzie)
• 2007 - Nagroda (Nagroda Vitae Valor za całokształt twórczości na VII Festiwalu Filmowym "Vitae Valor" w Tarnowie)
• 2008 - (honorowe obywatelstwo miasta Pińczowa (21.09))

Filmografia

• 2007 - BRACISZEK Reżyseria, Scenariusz,
• 2005 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Reżyseria, Scenariusz,
• 2002 - WSZYSCY ŚWIĘCI w ŚWIĘTA POLSKIE Reżyseria,
• 2000 - NIECH GRA MUZYKA Reżyseria, Scenariusz,
• 1996 - DZIEŃ WIELKIEJ RYBY Reżyseria, Scenariusz,
• 1995 - HORROR W WESOŁYCH BAGNISKACH Reżyseria, Scenariusz,
• 1993 - DWA KSIĘŻYCE Reżyseria, Scenariusz,
• 1992 - KAWALERSKIE ŻYCIE NA OBCZYŹNIE Reżyseria, Scenariusz,
• 1991 - NAD RZEKĄ KTÓREJ NIE MA Reżyseria, Scenariusz,
• 1990 - KRAMARZ Reżyseria, Scenariusz,
• 1987 - TABU Reżyseria, Scenariusz,
• 1986 - LUCYNA Reżyseria, Scenariusz,
• 1984 - KOBIETA Z PROWINCJI Reżyseria, Scenariusz, Dialogi,
• 1982 - NIECH CIĘ ODLECI MARA Reżyseria, Scenariusz, Dialogi,
• 1979 - WOLNE CHWILE Reżyseria, Scenariusz, Dialogi,
• 1975 - W DOMU Reżyseria, Scenariusz,
• 1974 - LINIA Współpraca reżyserska,

Nagrody filmowe

• 2008 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy scenariusz
• 2008 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza reżyseria
• 2007 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Wrocław (Międzynarodowy Festiwal Twórczości Telewizyjnej "Prix Visionica") Nagroda w kategorii: Telewizyjny Film Fabularny
• 2006 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia") Nagroda Specjalna
• 2006 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Nagroda TVP Kultura w kategorii: film za rok 2005
• 2006 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Nagroda Organizatorów im. Juliusza Burskiego
• 2005 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) nagroda Prezesa Zarządu Telewizji Polskiej
• 2005 - PARĘ OSÓB, MAŁY CZAS Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) nagroda dziennikarzy
• 2002 - WSZYSCY ŚWIĘCI w ŚWIĘTA POLSKIE Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF) nagroda Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji dla filmu telewizyjnego dla najlepszego filmu telewizyjnego
• 1994 - DWA KSIĘŻYCE Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP) w kategorii: film polski za rok 1993
• 1993 - NAD RZEKĄ KTÓREJ NIE MA Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa) nagroda jury młodzieżowego
• 1993 - NAD RZEKĄ KTÓREJ NIE MA Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa) Brązowa Statuetka Leliwity - Nagroda Główna
• 1993 - DWA KSIĘŻYCE Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) w kategorii filmu fabularnego
• 1991 - NAD RZEKĄ KTÓREJ NIE MA Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF) nagroda Prezesa Komitetu d/s Radia i Telewizji
• 1991 - NAD RZEKĄ KTÓREJ NIE MA Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) nagroda za scenariusz
• 1987 - KOBIETA Z PROWINCJI Samowar, Nagroda Entuzjastów Kina (przyznawana przez DKF w Świebodzinie) za lata 1985-86
• 1986 - KOBIETA Z PROWINCJI Berlin (MFF) nagroda Forum Młodego Kina
• 1985 - KOBIETA Z PROWINCJI Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) w kategorii filmu fabularnego
• 1985 - KOBIETA Z PROWINCJI Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda Specjalna Jury
• 1985 - KOBIETA Z PROWINCJI Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) nagroda dziennikarzy
• 1983 - NIECH CIĘ ODLECI MARA Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) w kategorii filmu fabularnego
• 1977 - W DOMU Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") za scenariusz i reżyserię filmu
• 1976 - W DOMU Lublin (Międzynarodowe Forum Filmowe "Człowiek-Praca-Twórczość") "Złoty Koziołek" dla najlepszego filmu telewizyjnego
• 1976 - W DOMU Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) nagroda za debiut reżyserski w kategorii filmu telewizyjnego

JACEK PETRYCKI (autor zdjęć)

Ważniejsze daty

• 1948. 12. 01 - Data urodzenia (Poznań)
• 1970 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Wydział Operatorski PWSFTviT w Łodzi; dyplom 1976)
• 2010 - Odznaczenie (Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis")

Nagrody filmowe

• 2009 - BOISKO BEZDOMNYCH Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: Najlepsze zdjęcia
• 2008 - BOISKO BEZDOMNYCH Bydgoszcz (do 1999 Toruń; 2000-2009 Łódź) (MF "Camerimage") Nagroda Główna w Konkursie Filmów Polskichpełna nazwa festiwalu: Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Plus Camerimage"
• 2004 - JULIA WRACA DO DOMU Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: zdjęcia; za rok 2003
• 2002 - CZŁOWIEK WÓZKÓW Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsze zdjęcia; za rok 2001
• 1999 - GUNESE YOLCULUK Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") nominacja w kategorii: najlepsze zdjęcia
• 1999 - GUNESE YOLCULUK Bitola (MF Operatorów Filmowych "Manaki Brothers") Nagroda Główna "Golden Camera 300"

Filmografia

• 2011 - KSIĘSTWO Producent
• 2011 - KI Producent,
• 2011 - Z MIŁOŚCI (2010) Koproducent,
• 2011 - BYĆ JAK KAZIMIERZ DEYNA Producent,
• 2009 - PRZYSTAŃ Producent wykonawczy,
• 1988-1991 - POGRANICZE W OGNIU Współpraca produkcyjna (odcinki: 11-24),