Klub Literacki "Litera" recenzja "Domu nad rozlewiskiem"

Są takie książki, które, kiedy się je czyta i na długo potem, stają się w naszym życiu bardzo ważnym wydarzeniem. Nawet jeśli nas nie zmienią, to choć każą przystanąć, zastanowić się nad naszym istnieniem, ze wszystkimi jego radościami i bolączkami. Taką książką jest niewątpliwie Dom nad rozlewiskiem Małgorzaty Kalicińskiej. Trudno jest oddać piękno tej powieści. Jej piękno jest bowiem tego rodzaju, że trzeba je wydobyć samemu, krok po kroku wgłębiając się w tekst, zderzając go z własnym życiem. Tylko wtedy, każdy na swój sposób, poznać może dogłębnie wartość książki Kalicińskiej.

Niewątpliwym atutem Domu nad rozlewiskiem jest fakt, iż działa on na wszystkie nasze zmysły, sięga do wszystkich zakamarków naszego ciała i duszy. Wraz z główną bohaterką, Gosią i jej najbliższą rodziną, przedzieramy się, albo raczej mkniemy przez warszawskie życie, pełne stresu, obłudy, braku ciepła rodzinnego i niedorzecznych zasad w nim panujących. Z tego bezdusznego świata, trafiamy jednak do innego, świata mazurskiej przyrody, prostych ludzi i najprostszych wartości. To tu udaje się Gosia, żeby odnaleźć długo niewidzianą mamę i spokój wewnętrzny. Od momentu, kiedy przenosimy się nad jedno z mazurskich rozlewisk, wkraczamy w zupełnie inną rzeczywistość. Od tego momentu Kalicińska każe nam smakować tamtejsze potrawy, każe nam upajać się zapachem i widokiem owoców, warzyw, otaczającej głównych bohaterów przyrody. Można by rzec, że czytając Dom nad rozlewiskiem czujemy te opisywane zapachy, a radość sprawia nam oglądanie w wyobraźni przedstawianych przez pisarkę krajobrazów. Przez to, iż tak głęboko każe nam autorka angażować się w czytanie swej książki, staje się ona dla nas tak ważna, bo to, o czym czytamy, to już nie zaprezentowanie przeżyć bohaterów nieznanych i obcych, to ukazanie historii osób z każdą chwilą nam bliższych i stających się w pewnym momencie naszymi przyjaciółmi. Przyczyną powstawania tej zażyłości są z pewnością, w doskonały sposób ukazane, przeżycia bohaterów, ich przemyślenia i życiowe problemy, tak iż czasem wydają się one problemami nas samych. Dzięki temu też Dom nad rozlewiskiem staje się książką pokazującą ludzkie potrzeby, tęsknoty, ukazującą ludzkie dążenie do rodzinnego ciepła, miłości i normalności, których w tak wielu domach brakuje.

Dom nad rozlewiskiem to także powieść wielowymiarowa, kryjąca w sobie, jak skrupulatnie przemyślana układanka, wiele spójnie łączących się ze sobą elementów. Pochłaniają nas niesamowite rodzinne historie opowiadane przez niezwykłą gawędziarę, jaką jest mama Gosi, ale nie tylko przez nią. Wiele jest w powieści postaci, które umieją opowiadać fascynujące opowieści i których życie, jest także taką poruszającą i niezwykle ciekawą historią. Ale nie tylko przywołuje się tu czasy dawne, przez wielu zapomniane, takie, do których chyba już nikt nie powróci inaczej, jak tylko we wspomnieniach. W tę dawność wkracza też nowoczesność, którą zawsze emanują choćby Marysia, córka Gosi i jej przyjaciółka Paula. Tu, u nas, tak się plecie to, co stare i nowe - wyznaje jedna z bohaterek książki. I tak jest w istocie, tu, w domu nad rozlewiskiem, spotyka się kilka pokoleń i tu każde ma swój głos, z każdego wybiera się to, co najpiękniejsze i najwartościowsze, tworząc niezwykle przyjazny oraz tchnący miłością i życzliwością nastrój. Tworzy się wielopokoleniowe, domowe ognisko z dawnymi tradycjami, pojawiającymi się też w tekście, dawnymi przepisami kulinarnymi, przyzwyczajeniami. Dom nad rozlewiskiem staje się zatem skarbnicą wiedzy o życiu, życiu, w którym wszystko ma swoje miejsce i swój czas, życiu, za którym wszyscy chyba tak bardzo tęsknimy i do którego dążymy, a którego stworzenie, jest ciężką i wymagającą wielu poświęceń pracą.

Niewątpliwe zatem należy się Małgorzacie Kalicińskiej uznanie, za umiejętność uchwycenia istoty tego, o czym marzy każda istota ludzka i nie tylko ludzka, bo tu zwierzęta są także szanowanymi i zawsze zadbanymi domownikami. Doskonałym dopełnieniem tekstu stają się tu wstawione treści imejli, SMS-ów, listów, wszystko to razem uwiarygodnia przedstawioną rzeczywistość, pozwala zrozumieć postępowanie, przemyślenia i uczucia bohaterów. Całość zaś pisana jest językiem prostym, z pierwszoosobową narracją, ukazującą wiele aspektów i różne strony problemów. W taki sposób pisarka sprawiła, że wydaje nam się, iż staliśmy się wiernym powiernikiem i przyjacielem głównej bohaterki. Powstaje niewidzialna nić porozumienia, nieistniejąca tak naprawdę między czytelnikiem i Gosią rozmowa. Ileż to razy chcemy wtrącić się do czytanego dialogu, ile razy chcemy udzielić bohaterce porady, pocieszyć. To niezwykłe, że są jeszcze takie powieści, w których nawiązuje się tak silną więź z odbiorcą.

Nie pozostaje zatem nic innego, jak zachęcić wszystkich do przeczytania Domu nad rozlewiskiem Małgorzaty Kalicińskiej, powieści, która urzeka, zachwyca  i która jest przede wszystkim skarbnicą dobrych rad na życie. Jest to też doskonała książka dla tych, którzy poszukują świata, w którym skryć się można przed pędem nowoczesności, zabiegania i stresu. Właśnie w tej powieści znaleźć można ukojenie, spokój, pomysł na własne życie. To naprawdę bardzo mądra powieść, tą mądroscią życiową, jakiej brakuje wielu powieściom współczesnym. A autorce życzymy, aby książka przyniosła wiele sukcesów.

Magdalena Gorzelak
Klub Literacki "LITERA"

www.klub-litera.pl

Powrót